इर्शाळ(इरसाल)गड


irshal3किसी की मुस्कराहटों पे हो निसार, किसी का गम भी मिल सके तो ले उधार..” राज कपूरच्या गाण्याचा माझ्या मोबाईलचा रिंगटोन वाजला आणि मी फोन उचलला.
“हॅलो, अभिजीत, सारिका.”;
“बोल.”
“मी ट्रेकचा प्लॅन ड्रॉप करतेय. तुम्ही एन्जॉय करा.”
“ओके” मी फोन ठेवला.

फोन बंद करता करता सहज वेळ बघितली. सकाळचे सात. शॉक बसल्यासारखा अंथरूणातून उठलो. इर्शाळगडाच्या ट्रेकसाठी सगळ्यांना आठला पनवेलला भेटायला सांगितलं होतं आणि मी सात वाजेपर्यंत साखरझोपेतच…! “च्यायला, आज चांगलाच उद्धार होणार आहे. चान्स सोडणार नाहीत हे लोक.!” झटपट तयारी करून निघायच्या बेतात असताना परत फोन वाजला. यावेळी शीतल होती.
“अभिजीत, कुठे आहेस तू?”
“मी निघतोय आता.”
“अरे, आम्ही पनवेलला पोचलोय.”

निमूटपणे फोन बंद केला. शीतल आणि प्रगती कांदिवलीहून ठरल्याप्रमाणे आठच्या आधीच पनवेलला पोचले होते आणि अस्मादीक अजून डोंबिवलीतच. लग्नाला बाहेरगावची मंडळी येऊन हजर होतात आणि गावातली लोकं अगदी अक्षता टाकायच्या वेळेला पोचतात तसला प्रकार..! असो. सचिनसुद्धा होतो कधीकधी शून्यावर आऊट..!

ट्रेकची तयारी आदल्या दिवशी केली होतीच. बॅग उचलली आणि पनवेल स्टँडवर जाऊन पोचलो. बराच वेळ झाल्यावर गाडी मिळाली आणि तासाभरात आमची स्वारी पनवेलला हजर झाली. एव्हाना नऊ वाजले होते. ठरलेल्या शेड्युलच्या तासभर उशिरा. तोवर मंडळींनी उदरभरणाचा घाट घातला होता. ते आटपून सर्वजण मला पनवेलला स्टँडमध्ये भेटले. मग लगेच चौक इथे जाण्यासाठी सीक्स सीटर शोधली. अखेरीस दहा वाजता नितीन,वैभव,रोहित,पुष्कराज,अभिलाष अशी नेहमीची सीजीआयची गँग,प्रगती आणि शीतलची जोडगोळी आणि पहिल्यांदाच आमच्यासोबत ट्रेकला आलेला प्रणय अशी आमच्या नऊ जणांची टूर निघाली.

चौक हे जुन्या मुंबई-पुणे महामार्गावरचं पनवेलपासून सुमारे सतरा किलोमीटरवर असलेलं गाव. ते कर्जत पनवेल या नव्या रेल्वेमार्गावरचं स्टेशन देखिल आहे. पनवेलहून साधारण अर्ध्या तासात इथे पोचलो. समोरच इर्शाळगड आपल्या टोपीसारख्या माथ्यासह दिसत होता. चौकला रेल्वेमार्ग ओलांडून पलीकडे आलो. समोरच्या डांबरी सडकेवरून दहा पंधरा मिनिटं चालत गेल्यावर गडाच्या पायथ्याला असलेल्या नानिवली गावात आपण पोचतो. बाजूलाच मोरबे धरणाचा जलाशय आहे. गावात समोरच एक मोठा टेकडीवजा उंचवटा आणि त्यामागे इर्शाळगड दिसतो. प्रथमदर्शनी इर्शाळगड आणि ही टेकडी यांचं नक्की काय नातं आहे ते कळत नाही. मग उमगतं की ही टेकडी नव्हे तर गावात उतरलेली इर्शाळगडाची सोंडच आहे. इथूनच चढाईला सुरुवात होते.

अकरा वाजता चढाईला सुरुवात झाली. इतक्या उशिरा चढताना उन्हाचा त्रास होईल की काय अशी भीती वाटत होती. मात्र सूर्याजीपंत न्यू ईयर पार्टी आणि त्याला जोडून आलेल्या शनिवार-रविवारच्या हँगओव्हरमधून पूर्ण बाहेर आलेले नसावेत. त्यामुळे उन्हाचा कडाका फारसा जाणवत नव्हता. झपाझप चालायला सुरुवात केली. वाटेवर खुणेचे बाण होते, त्यामुळे चुकण्याची शक्यता नव्हती. सुरुवातीलाच चढण लागते आणि आपण डोंगराच्या सोंडेवरुन जसजसे वर चढू लागतो, तसतसे समोरच्या इर्शाळगडमाथ्याचे, सभोवतालच्या हिरवाईचे आणि मोरबे धरणाच्या विस्तृत जलाशयाचे विलोभनीय दृश्य बघायला मिळते. वाटेवरून चालताना लोहगडच्या “विंचूकाट्या”ची आठवण होते. वाट तासाभरात इर्शाळवाडीत आणून सोडते. इर्शाळवाडी ही दहा पंधरा घरांची वस्ती.वाडीतून समोरच गडमाथा,गिर्यारोहकांना आव्हान देणारा बेलाग सुळका आणि डोंगराला आरपार पडलेलं भगदाड,(ज्याला नेढं म्हणतात)अगदी स्पष्ट दिसतात.इथवर पोचायला आम्हाला दुपारचा एक वाजला होता. मग थोडीशी पोटपुजा उरकून घेतली. रिकाम्या होत चाललेल्या पाण्याच्या बाटल्या वाडीत भरून घेतल्या आणि पुढच्या वाटचालीला प्रारंभ केला.

इर्शाळवाडीपर्यंतची वाट फार मळलेली आणि ठळक आहे. त्यामानाने पुढची वाट तितकीशी मळलेली नाही.अर्थात खुणांचे बाण आहेतच.वाडीच्या डावीकडून जरा पुढे गेल्यावर उजवीकडे माथ्याकडे जाणारी वाट आहे.पण आम्ही गप्पांच्या ओघात बरेच पुढे निघून गेलो.मग वाटेत एका गावकर्‍याकडून कळलं की वाट मागे राहिली आहे.म्हणून मग जवळच्याच एका घळीतून वर चढायला सुरुवात केली.इथे भरपूर गवत होतं.त्यामुळे चालताना कसरत करावी लागत होती.वाट शोधता शोधता मी बराच पुढे निघून गेलो.बाकीचे बरेच मागे राहिले होते.बराच वेळ झाला तरी पायवाट सापडण्याची चिन्हं दिसेनात.मग मी सरळ वाडीचा रस्ता धरला. तिथे एका पोराकडून रस्ता माहित करून घेतला आणि आपल्या सोबत्यांना हाका मारत पुढे निघालो.पण त्यांना चालता चालता बाण सापडला होता आणि ते योग्य वाटेला लागले होते.ही वाट गडाच्या पश्चिम टोकाला घेऊन जाते.यथावकाश मीपण तिथे जाऊन पोचलो.वाट चुकण्याचं कारण म्हणजे नेढं आणि सुळका गडाच्या पूर्व टोकाला आहेत,तर वाट पश्चिम टोकाला घेऊन जाते. वास्तविक माथ्यावरूनच एका टोकाकडून दुसर्‍या टोकाला जायची निमुळती वाट आहे.

मी वर पोचल्यावर मग पुढे निघालो. आता ऊन्हाने आपलं अस्तित्त्व दाखवायला सुरुवात केली होती.बाणाच्या वाटेने पुढे निघालो.इथपर्यंतची वाट तशी सोपी आहे.पण यापुढची वाट अगदी डोंगरकडेने जात असल्यामुळे थोडी सावधगिरी बाळगावी लागते.वाटेत एक मोठी कपार लागते.तिथे ‘भ्रमंती’ ग्रुपचे काही जण विसाव्याला थांबले होते.त्यांच्याजवळ प्रस्तरारोहणासाठी आवश्यक दोर वगैरे सगळी सामग्री दिसत होती.सुळका सर करून आराम करत बसले होते.त्यांच्याकडून पुढची माहिती घेतली.पुढे थोडं कातळावर प्रस्तरारोहण करून नेढ्यापाशी पोचलो.वाटेत एक शिडीही आपली मदत करते.नेढ्याच्या तोंडाशी अमित देशमाने नावाच्या कुणा गिर्यारोहकाच्या नावाची संगमरवरी पाटी दिसते. तसंच वरच्या सुळक्याच्या पायाशी देखिल कुमार प्रकाश दुर्वे याच्या नावाची पाटी आहे. २३ जानेवारी १९७२ रोजी सुळक्यावरून पडून त्याचा दुःखद अंत झाला. त्याच्या स्मरणार्थ दरवर्षी २६ जानेवारीला मुंबई ठाण्याचे गिर्यारोहक इथे जमतात. सह्याद्रीच्या अंगाखांद्यावर खेळावं पण सावधपणे, नाहीतर अशा दुर्घटना होतात. सर्वसामान्यांच्या मनात गिरीभ्रमणाबाबत उगीचच चुकीच्या कल्पना घर करुन बसतात आणि एका आनंददायी छंदाला कायमचं मुकण्याची शक्यता निर्माण होते. असो.आम्ही ही सगळी माहिती आधीच जमा केली होती आणि त्यानुसार काळजी घेतच इथवर पोचलो होतो.प्रस्तरारोहणाचे तंत्र अवगत नसणार्‍यांनी नेढ्यापर्यंतच जाणं इष्ट.नेढ्यातून प्रबळगड, माथेरान आणि मोरबे धरणाचा प्रदेश सुरेख दिसतो.

नेढ्यापाशी जवळपास तासभर विसावा घेऊन आणि फोटोसेशन वगैरे आटपून साडेतीनच्या सुमारास परतीच्या वाटेला लागलो. चढताना केलेल्या कसरतीसारखी उतरतानाही नवशिक्या ट्रेकर्सना थोडी कसरत करावी लागते. सव्वाचारच्या सुमारास पुन्हा वाडीत दाखल झालो. यावेळी व्यवस्थित वाट धरल्यामुळे वाटेवर असलेले देवीचे छोटेखानी मंदीर बघायला मिळाले. वाडीत पुन्हा पाण्याची तरतूद करून खाली उतरायला सुरुवात केली.मुबलक वेळ असल्यामुळे रमतगमत उतरलो.वाटेत एका ठिकाणी मस्त विसावलो. भन्नाट वारा येत होता आणि फोटोग्राफीची मंडळींची हौस अजून पुरी झाली नव्हती. मग काय विचारता, सगळ्या परमुटेशन,कॉम्बिनेशन,पोझ वगैरे वापरून भरपूर फोटो काढून झाले.

अखेर पाच वाजता मंडळी पुढे निघायला उठली.अर्ध्या पाऊण तासातच पायथ्याच्या गावात पोचलो.धरणावर एक फेरफटका मारला आणि सव्वासहाला पुन्हा हायवेवरच्या चौक थांब्यावर हजर झालो.पनवेलला जाणारी सीक्स सीटर पकडली आणि सव्वासातला पनवेलला हजर झालो. पश्चिम उपनगरात राहणार्‍या दोस्तांना साडेसातची पनवेल-अंधेरी लोकल मिळाली आणि आम्ही सेंट्रलवाल्यांनी केतकी उपहारगृहाकडे मोर्चा वळवला.मग एकेक जण आपापल्या घराकडे रवाना झाला.साधारण साडेनऊला मी घरी पोचलो. एका मस्त ट्रेकची सांगता झाली.

हा ट्रेक तसा सर्वांनाच सोयीचा ठरला. जास्त परिचित ट्रेक नसला तरी जवळचा असल्यामुळे कुणालाच त्रास झाला नाही आणि अगदी रमतगमत ट्रेक पूर्ण झाला. नव्या वर्षाचा पहिला रविवार मस्त सार्थकी लागला. कोण म्हणतं की फक्त थर्टी फर्स्ट च्या पार्टीचाच हँगओव्हर राहतो असं. अशा ट्रेकचा हँगओव्हर कितीतरी पटीने अधिक असतो. पण तुमच्यात दुर्गभ्रमणाची झिंग हवी, कातळाला भिडण्याची जिद्द हवी आणि निसर्गाशी जवळीक साधण्याची आत्मीयता हवी. मग साधा ट्रेकच काय, आयुष्याचा ट्रेकसुद्धा मस्त सोपा होऊन जातो. आणि डोंगर कितीही मोठा असो, त्याच्या पोटात कुठेतरी मधुर पाण्याचं टाकं सापडतंच, तसंच आपल्या आयुष्यातदेखील असंच समाधानाचं टाकं सापडल्याशिवाय राहणार नाही हे नक्की.

हर ट्रेक कुछ कहता है..!

— अभिजीत दाते

irshal4

ट्रेकचे शिलेदार (डावीकडून वैभव, रोहित, अभिलाष, पुष्कराज, प्रणय, मी , प्रगती, शीतल , आणि बसलेला नितीन)

Advertisements

2 thoughts on “इर्शाळ(इरसाल)गड

  1. छान आटोपशीर ब्लॉग झालाय. इर्शाळ मस्तच आहे.
    थोडे आणखी फोटो आणि माहिती टाक. बाकी तुझ्यातला कवी डोकावतो लिखाणातून. ते आवडलं
    शुभेछा ! ट्रेकिंग आणि दोन्हीला

  2. खूप छान माहिती आहे. अतिशय मार्मिक शब्दांत माहिती पुरविण्यात आली आहे.

    नमस्कार ,
    ‘१०० पुस्तकांपेक्षा १ उच्च प्रतिचे माहिती देणारे पुस्तक नेहमीच चांगले’ या तत्वांला अनुसरून आम्ही VISION UPSC MPSC PO ह्या संपूर्ण मराठीमोळ्या YouTube चॅनेलची निर्मिती केली आहे.
    गरजू व हुशार विद्यार्थी मित्रांना व मैत्रिणींना Private Classes च्या जाळ्यातून मुक्त करून Quality Free Education देण्याच्या उद्देश्याने तसेच त्यांच्या मूल्यवान वेळात अतिशय महत्वाची माहिती एकत्रितपणे देणे हेच आमचे ध्येय आहे.
    माझ्या चॅनेलच्या काही विडीओची लिंक खाली दिली आहे , एकदा आपण video पाहून स्वतः विडीओमधील माहिती आपणांस किती उपयुक्त ठरणारी आहे हे ठरवावे.
    Telegram Channel name : @visionump
    Youyube channel name : VISION UPSC MPSC PO

    प्राचीन भारताचा इतिहास – कालक्रम https://youtu.be/ozUiFABdydA

    मध्ययुगीन भारताचा इतिहास – कालक्रम : भाग १ https://youtu.be/a67cdfA3Svk

    मध्ययुगीन भारताचा इतिहास- कालक्रम : भाग २ https://youtu.be/wl9Vg5KhvIA

    आधुनिक भारताचा इतिहास- कालक्रम (इ.स.१६००-१८५७) https://youtu.be/h_0syxLPsbw

    आधुनिक भारताचा इतिहास – कालक्रम (इ.स.१८५७–१९४७) https://youtu.be/ee79-cm1_C0

    आधुनिक भारताचा इतिहास – कालक्रम (इ.स.१९४७-२०००) https://youtu.be/rbMQzjLJSIU

    तुमचा मूल्यवान वेळ दिल्याबद्दल धन्यवाद.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s